Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 85/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 quy định về phân loại hàng hoá, phân tích để phân loại hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu

Trong thời gian qua, Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, định hướng lớn nhằm hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Trong lĩnh vực hải quan, nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý về phân loại hàng hóa, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 85/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 quy định về phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/9/2026, đồng thời thay thế Thông tư số 14/2015/TT-BTC ngày 30/01/2015 và Thông tư số 17/2021/TT-BTC ngày 26/02/2021 của Bộ Tài chính.

1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư 85/2026/TT-BTC quy định về:

• Phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu;
• Phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu;
• Xây dựng và sử dụng cơ sở dữ liệu về Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.

Đối tượng thực hiện bao gồm người khai hải quan, cơ quan hải quan, công chức hải quan và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động phân loại, phân tích hàng hóa và xây dựng, sử dụng cơ sở dữ liệu về Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.

2. Mục tiêu của quy định mới

Thông tư 85/2026/TT-BTC được ban hành trong bối cảnh yêu cầu số hóa và cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan ngày càng được chú trọng.

Các quy định mới hướng tới:

Thứ nhất, hoàn thiện cơ sở pháp lý về phân tích và phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Thứ hai, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Hải quan, cơ quan quản lý chuyên ngành và người khai hải quan.

Thứ ba, giảm hồ sơ giấy, giảm thời gian xử lý và tạo thuận lợi cho người khai hải quan trong quá trình thực hiện thủ tục.

Thứ tư, tăng tính minh bạch, nâng cao hiệu quả kiểm soát rủi ro và phòng ngừa gian lận trong hoạt động phân tích, phân loại hàng hóa.

3. Một số điểm mới đáng chú ý

(1) Tập trung vào phân loại và phân tích để phân loại hàng hóa

Thông tư 85/2026/TT-BTC quy định về phân loại hàng hóa và phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; không còn quy định việc sử dụng kết quả phân tích để kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong phạm vi của Thông tư này.

(2) Bổ sung cơ sở xác định tên gọi, mô tả và mã số hàng hóa

Trường hợp hàng hóa chưa đủ cơ sở để xác định tên gọi, mô tả theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam, có thể sử dụng các tiêu chí, tiêu chuẩn, quy chuẩn do cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền ban hành theo quy định để làm cơ sở xác định tên gọi, mô tả và mã số hàng hóa.

(3) Điều chỉnh quy định liên quan đến văn bản phân loại

Quy định tại khoản 4 Điều 6 được sửa đổi theo hướng áp dụng đối với văn bản sửa đổi, hướng dẫn phân loại của Cục trưởng Cục Hải quan.

(4) Quy định đối với máy liên hợp, tổ hợp máy

Máy liên hợp hoặc tổ hợp máy thuộc các Chương 84, 85 và 90 nhập khẩu từ một chuyến được quy định không phải đăng ký Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi.

(5) Thay đổi thời điểm đăng ký Danh mục

Đối với máy liên hợp, tổ hợp máy hoặc máy móc, thiết bị ở dạng chưa lắp ráp hoặc tháo rời, người khai hải quan thực hiện nộp hồ sơ đăng ký Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi trước thời điểm đăng ký tờ khai hải quan nhập khẩu lô hàng đầu tiên, thay vì trước thời điểm nhập khẩu hàng hóa lần đầu như quy định trước đây.

(6) Quy định thời hạn xử lý của cơ quan Hải quan

Thông tư bổ sung quy định về thời hạn xử lý của cơ quan Hải quan sau khi tiếp nhận Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi, góp phần làm rõ hơn trình tự thực hiện thủ tục.

(7) Tăng cường quản lý theo phương pháp rủi ro

Cơ quan Hải quan nơi đăng ký Danh mục và cấp Phiếu theo dõi trừ lùi tổ chức phân loại, xác định rủi ro đối với các Danh mục chưa nhập khẩu hết theo thời hạn đã đăng ký để thực hiện kiểm tra việc phân loại hàng hóa đã thông quan theo quy định.

(8) Đơn giản hóa thành phần chứng kiến khi lấy mẫu

Trường hợp lấy mẫu hàng hóa nhưng người khai hải quan vắng mặt, việc lấy mẫu có thể được thực hiện với sự chứng kiến của một trong các bên theo quy định, gồm doanh nghiệp kinh doanh cảng, cơ quan nhà nước tại khu vực hoặc đại diện doanh nghiệp vận tải.

(9) Quy định về lưu mẫu khi có khiếu nại

Trường hợp người khai hải quan không đồng ý với kết quả phân tích, phân loại hoặc kết quả kiểm tra, đánh giá tiêu chí kỹ thuật, trong thời hạn 120 ngày kể từ ngày ban hành thông báo, mẫu được lưu giữ cho đến khi có quyết định giải quyết khiếu nại theo quy định.

(10) Bỏ quy định về Thông báo kết quả phân tích kèm mã số hàng hóa

Thông tư mới bỏ quy định đối với Thông báo kết quả phân tích kèm mã số hàng hóa, đồng thời điều chỉnh cơ chế ban hành các kết quả liên quan đến phân tích, phân loại.

(11) Phân định thẩm quyền ban hành thông báo

Thông tư quy định Đội trưởng Đội Kiểm định hải quan ban hành Thông báo kết quả phân tích, phân loại và Thông báo kết quả kiểm tra, đánh giá tiêu chí kỹ thuật.

(12) Quy định thời hạn đối với mặt hàng khó, phức tạp

Thông tư quy định thời hạn ban hành kết quả phân loại đối với trường hợp mặt hàng khó, phức tạp cần xin ý kiến Bộ, cơ quan ngang Bộ quản lý chuyên ngành hoặc Ủy ban Hệ thống Hài hòa (Ủy ban HS), AHTN, hoặc cần thực hiện xác minh tại cơ sở sản xuất.

4. Ý nghĩa đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Việc Thông tư 85/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 15/9/2026 tạo ra cơ sở pháp lý mới cho hoạt động phân loại và phân tích hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Đối với doanh nghiệp, việc cập nhật quy định mới có ý nghĩa quan trọng trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, xác định thông tin hàng hóa và phối hợp với cơ quan Hải quan khi hàng hóa thuộc trường hợp cần phân tích, phân loại.

Đặc biệt, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu hóa chất và các mặt hàng có yêu cầu quản lý chuyên ngành cần chủ động rà soát thông tin hàng hóa, hồ sơ kỹ thuật, tên gọi, thành phần, đặc tính và mã số hàng hóa để bảo đảm tính thống nhất trong quá trình khai báo và thực hiện thủ tục hải quan.

5. Chủ động cập nhật quy định – nâng cao tính tuân thủ

Thông tư 85/2026/TT-BTC là một trong những quy định mới có hiệu lực từ ngày 15/9/2026, góp phần hoàn thiện cơ chế phân loại, phân tích hàng hóa và xây dựng, sử dụng cơ sở dữ liệu về Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.

Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng yêu cầu cao về tính chính xác, minh bạch và tuân thủ pháp luật, doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật các quy định mới, rà soát quy trình nội bộ và chuẩn hóa hồ sơ liên quan đến hàng hóa.

Bảo Bình Chemicals đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc cập nhật quy định pháp luật, tư vấn tuân thủ và hỗ trợ các nội dung liên quan đến quản lý hóa chất, xuất nhập khẩu hóa chất và thực hiện đúng các yêu cầu pháp lý trong hoạt động hóa chất.

Lưu ý: Nội dung trên mang tính thông tin, phổ biến quy định pháp luật và không thay thế cho việc nghiên cứu toàn văn Thông tư 85/2026/TT-BTC hoặc ý kiến tư vấn pháp lý đối với từng trường hợp cụ thể.