Tại các diễn đàn quản lý và logistics vừa diễn ra, các chuyên gia nhận định việc hơn 200 văn bản pháp luật (bao gồm 29 luật, 49 nghị định và 72 thông tư) đồng loạt có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 sẽ tạo ra một cuộc tái cấu trúc mạnh mẽ về quy trình vận hành. Đây không còn là những khuyến nghị thay đổi mang tính tùy chọn, mà đã trở thành điều kiện cốt lõi quyết định năng lực tuân thủ và phòng ngừa rủi ro pháp lý của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu (XNK), forwarder, khai thuê hải quan và kinh doanh dịch vụ logistics tại Việt Nam.
Bước ngoặt trong tư duy quản lý hải quan và nghĩa vụ thuế số
Phân tích về tác động của hệ thống văn bản mới, các chuyên gia logistics cho biết điểm nhấn quan trọng nhất nằm ở Nghị định 169/2026/NĐ-CP (ban hành ngày 15/5/2026) về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, thay thế hoàn toàn Nghị định 128/2020/NĐ-CP. Với cấu trúc gồm 4 chương, 40 điều, văn bản này lần đầu tiên luật hóa các chế tài xử phạt trên môi trường điện tử (Điều 37), tạo hành lang pháp lý vững chắc cho việc tự động hóa kiểm tra, giám sát từ xa. Dù nghị định đã làm rõ khái niệm tang vật vi phạm và bãi bỏ một số lỗi khai sai không ảnh hưởng đến số thuế phải nộp, nhưng việc bổ sung thẩm quyền xử phạt của Công an nhân dân khi kết thúc điều tra (trường hợp chưa đến mức truy cứu hình sự) đòi hỏi doanh nghiệp phải rà soát chặt chẽ mã HS, trị giá, xuất xứ và nhãn hàng hóa để tránh dính khung phạt mới.
Sự thay đổi này được đồng bộ hóa toàn diện với Luật Quản lý thuế 2025 (số 108/2025/QH15) được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 nhằm thay thế Luật năm 2019. Quy định mới thu hẹp thời hạn khai bổ sung hồ sơ từ 10 năm xuống còn 5 năm, áp dụng cơ chế phân nhóm người nộp thuế theo mức độ rủi ro, và thống nhất mã số thuế cá nhân/hộ kinh doanh theo số định danh cá nhân. Đặc biệt, việc siết chặt quản lý thuế kinh tế số và thuế quốc tế (thuế tối thiểu toàn cầu, APA, MAP) đồng nghĩa với việc các lỗ hổng về mã HS, xuất xứ hay miễn giảm thuế sẽ bị cơ quan chức năng phân tích chuyên sâu qua hệ thống dữ liệu tập trung. Bên cạnh đó, theo Thông báo 17920/TB-CHQ và Công văn 18074/CHQ-GSQL, kể từ ngày 01/07/2026, toàn bộ tờ khai mới bắt buộc phải áp dụng mã cơ quan Hải quan mới, khai tử hoàn toàn hệ thống mã cũ trên các phần mềm khai báo và tài khoản nộp thuế.
Chuẩn hóa chuỗi cung ứng: Từ nhãn điện tử đến áp lực truy xuất nguồn gốc hóa chất
Đối với các ngành sản xuất phụ thuộc lớn vào chuỗi cung ứng toàn cầu và kiểm soát nghiêm ngặt đầu vào như ngành hóa chất và vật liệu, hàng rào kỹ thuật đang được thiết lập ngày càng chặt chẽ thông qua hai văn bản then chốt: Thông tư 31/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương và Nghị định 37/2026/NĐ-CP.
Kể từ ngày 01/07/2026, Thông tư 31 bắt buộc các doanh nghiệp thuộc nhóm rủi ro cao phải đăng ký tài khoản và nhận mã định danh trên hệ thống tập trung verigoods (hệ thống đã xác thực hơn 1 triệu mã sản phẩm tính đến hết tháng 5/2026), hướng tới lộ trình bắt buộc truy xuất đầy đủ trước khi lưu thông vào ngày 01/01/2027. Song song đó, Nghị định 37/2026/NĐ-CP chính thức xóa bỏ hệ thống phân loại chất lượng cũ, chuyển hẳn sang mô hình phân loại theo 3 mức độ rủi ro (thấp/trung bình/cao) kèm mã HS cụ thể do các bộ ngành ban hành. Việc cho phép áp dụng nhãn điện tử song song với nhãn gốc được xem là bước đệm hướng tới “hộ chiếu số của sản phẩm”, buộc các doanh nghiệp nhập khẩu phải chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ hợp quy và tài liệu kỹ thuật ngay từ cửa khẩu.
Riêng đối với danh mục hàng nguy hiểm, Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 tạo ra bước ngoặt lớn khi quản lý xuyên suốt toàn bộ vòng đời hóa chất từ khâu sản xuất, XNK, vận chuyển, tồn trữ cho đến xử lý chất thải. Nhiều quy định nghiêm ngặt liên quan đến dịch vụ tồn trữ hóa chất đã chính thức áp dụng mốc chuyển tiếp từ ngày 01/07/2026. Mặc dù các văn bản như Công văn 18114/CHQ-GSQL (về thủ tục hải quan hóa chất XNK) và Công văn 17552/CHQ-GSQL (về kiểm tra xuất xứ, ghi nhãn) không phải là văn bản quy phạm pháp luật trực tiếp có hiệu lực từ ngày 01/07, nhưng đây là những minh chứng rõ nét cho thấy cơ quan Hải quan đang tăng cường tần suất và mức độ kiểm tra thực tế tại kho bãi, buộc các doanh nghiệp logistics hàng nguy hiểm phải chủ động rà soát hệ thống lưu trữ mà không thể chậm trễ.
Siết chặt hạ tầng đa phương thức: Vận tải hàng không, TMĐT và giao thông đường bộ
Một cấu phần quan trọng khác trong đợt chuyển đổi pháp lý này là Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (số 130/2025/QH15) (thông qua ngày 10/12/2025) cùng hệ thống 4 nghị định hướng dẫn ban hành dồn dập trong tháng 6/2026 và đồng loạt có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Chuỗi văn bản bao gồm: Nghị định 208/2026 (vận tải hàng không, điều kiện kinh doanh, điều phối slot), Nghị định 215/2026 (an ninh hàng không), Nghị định 221/2026 (quản lý an toàn) và Nghị định 223/2026 (khai thác tàu bay). Các quy định mới này tác động trực tiếp đến thị trường air cargo, các đại lý GSA, kho hàng không và doanh nghiệp forwarder, dự báo sẽ làm thay đổi cấu trúc giá cước, cách thức điều phối slot và quy trình đặt chỗ (booking).
Đồng thời, Luật Thương mại điện tử 2025 (được thông qua với 444/446 phiếu) lần đầu tiên mang đến một hành lang pháp lý chuyên biệt, thay thế các nghị định cũ (NĐ 52/2013 và NĐ 85/2021). Luật phân định rõ nghĩa vụ của 4 loại hình nền tảng, bắt buộc xác thực danh tính người bán qua VNeID, yêu cầu giao dịch qua tài khoản chính chủ, nghiêm cấm hàng lậu, hàng giả trên môi trường số và buộc các nền tảng nước ngoài phải có pháp nhân đại diện tại Việt Nam. Riêng chương về TMĐT xuyên biên giới sẽ đặt các doanh nghiệp cross-border, dịch vụ fulfillment và vận chuyển chặng cuối (last-mile) vào một quy trình kiểm soát thông tin hàng hóa vô cùng nghiêm ngặt.
Ở các lĩnh vực phụ trợ khác, Luật Công nghệ cao 2025 (có hiệu lực cùng Luật Chuyển đổi số 2025) chính thức miễn thuế nhập khẩu cho linh kiện, máy móc phục vụ nghiên cứu và phát triển (R&D) bán dẫn, điện tử. Cuối cùng, mảng logistics nội địa cũng ghi nhận sự thay đổi với Nghị định 209/2026/NĐ-CP & Thông tư 41/2026/TT-BXD siết chặt chất lượng vật liệu xây dựng nhập khẩu (thép, kính, xi măng); Thông tư 20/2026/TT-BXD quản lý cảng/bến thủy nội địa; và Nghị định 241/2026/NĐ-CP quy định xe bán tải dưới 3,5 tấn được lưu thông như ô tô con nhằm tối ưu hóa hạ tầng giao thông đường bộ.
Bảo Bình Chemicals – Giải pháp toàn diện giúp doanh nghiệp làm chủ hành lang pháp lý mới
Trước làn sóng hơn 200 văn bản pháp luật đồng loạt có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, đặc biệt là sự siết chặt kiểm tra thực tế đối với vòng đời hóa chất và chuỗi logistics hàng nguy hiểm, việc chủ động chuẩn hóa quy trình và tối ưu hóa hệ thống an toàn trở thành bài toán sống còn của mọi doanh nghiệp.
Với bề dày kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn pháp lý hóa chất, vật liệu nổ và thiết lập hệ thống an toàn công nghiệp, Bảo Bình Chemicals luôn sẵn sàng đồng hành hỗ trợ các đơn vị XNK, chủ kho bãi và doanh nghiệp sản xuất tháo gỡ mọi rào cản thủ tục thông qua các giải pháp toàn diện:
- Hành lang pháp lý vững chắc: Rà soát chuyên sâu hồ sơ pháp lý, cập nhật danh mục mã HS, phân loại rủi ro hóa chất theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP và chuẩn bị dữ liệu truy xuất nguồn gốc đáp ứng tiêu chuẩn của Bộ Công Thương.
- Hệ thống vận hành an toàn: Thiết kế và xây dựng phương án ứng cứu khẩn cấp khoa học, tối ưu hóa quy trình tồn trữ, vận chuyển hàng nguy hiểm nhằm phòng ngừa tối đa rủi ro hậu kiểm từ cơ quan Hải quan.
- Nâng cao năng lực nhân sự: Tổ chức các chương trình huấn luyện chuyên môn bài bản về an toàn hóa chất và cập nhật khung xử phạt hành chính mới cho đội ngũ logistics, forwarder của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh quản lý nhà nước ngày càng thắt chặt bằng công nghệ và dữ liệu tập trung, chủ động tuân thủ pháp lý chính là “chìa khóa vàng” giúp doanh nghiệp loại bỏ nguy cơ bị dừng thông quan hay dính khung phạt hành chính, đồng thời tạo đòn bẩy vững chắc để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.
Đừng để những thay đổi lớn từ ngày 01/07/2026 làm gián đoạn chuỗi cung ứng của bạn. Hãy nhấn Follow Bảo Bình Chemicals ngay hôm nay để cập nhật nhanh nhất các văn bản sửa đổi chính thức và nhận giải pháp tư vấn an toàn chuyên nghiệp!
Messenger
Chat trên Zalo
Gọi miễn phí